رزمنده دفاع مقدس وجانباز؛داربام: رزمندگان صاحبان حقاند، نه مخاطبان یک خدمت؛ وقت اجرای قابل سنجش سند فرا رسیده است
در سالهایی که از تصویب «سند راهبردی خدماترسانی به رزمندگان» گذشته، یکی از پرسشهای مهم همچنان پابرجاست: این سند تا چه اندازه از مرحله تصویب و ابلاغ عبور کرده و به نتیجه ملموس برای جامعه هدف رسیده است
محمود داربام، از جانبازان و رزمندگان دفاع مقدس، در یادداشتی با نگاهی مطالبهگر و در عین حال مبتنی بر مفاد همین سند، بر ضرورت ارزیابی شفاف عملکرد دستگاهها، مشخص شدن تکالیف انجامشده و باقیمانده، تعیین منابع مالی و تبدیل اجرای تدریجی به اجرای قابل سنجش تأکید کرده است.
داربام معتقد است پاسداشت رزمندگان نباید در مراسم و مناسبتها خلاصه شود؛ بلکه باید در اجرای دقیق، عادلانه و شفاف حقوق و تکالیفی که برای این جامعه در قوانین و اسناد رسمی کشور پیشبینی شده، نمود پیدا کند.
یکی از نکات مهم تصویبنامه، تکلیف وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح برای پیگیری مفاد سند و ارائه گزارش سالانه اقدامات به هیأت وزیران و سایر مراجع ذیربط است.
گزارش سالانه اگر صرفاً گزارشی اداری برای ثبت در بایگانی باشد، کارکرد نظارتی محدودی خواهد داشت؛ اما اگر در آن مشخص شود هر دستگاه چه تکلیفی داشته، چه میزان اعتبار برای آن پیشبینی شده، چه مقدار از اعتبار تخصیص یافته، چه اقدامی انجام شده، چه تعداد از جامعه هدف از آن بهرهمند شدهاند و مهمتر از همه، چه تکالیفی هنوز باقی مانده است، آنگاه گزارش سالانه میتواند به ابزار واقعی حکمرانی و نظارت تبدیل شود.
از همین رو، شفافسازی درباره وضعیت اجرای سند پس از گذشت بیش از یک دهه، میتواند گامی مهم برای تبدیل یک سند مصوب به یک برنامه قابل سنجش باشد.
تدریجی بودن اجرای سند، در متن مصوبه پذیرفته شده است؛ اما اجرای تدریجی نباید به معنای اجرای نامحدود و بدون زمانبندی تلقی شود.
هر اقدام باید دارای متولی، زمانبندی، شاخص ارزیابی و منبع تأمین اعتبار باشد.
اگر اقدامی به دلیل کمبود اعتبار اجرا نشده است، باید این موضوع صریحاً اعلام شود؛ اگر نیازمند اصلاح قانون است، مسیر اصلاح آن مشخص شود؛ و اگر مشکل در هماهنگی دستگاههاست، مسئول هماهنگی و سازوکار رفع آن تعیین شود.
در واقع، امروز بیش از آنکه به تصویب یک عنوان جدید نیاز داشته باشیم، به بازخوانی دقیق سند موجود، احصای تکالیف انجامشده و انجامنشده، تعیین اولویتها و طراحی یک نقشه راه برای تکمیل اقدامات باقیمانده نیاز داریم.
در متن سند، چشمانداز رسیدگی به رزمندگان تا افق ۱۴۰۴ ترسیم شده است؛ چشماندازی که موضوعاتی همچون رفاه اجتماعی، کرامت، امنیت اجتماعی و قضایی، احقاق حقوق قانونی، توانبخشی و سلامت و حمایت از خانواده رزمندگان را دربرمیگیرد.
اکنون که از آن افق عبور کردهایم، یک سؤال مدیریتی جدی پیش روی متولیان قرار دارد:
آیا لازم نیست وضعیت تحقق اهداف سند در پایان افق تعیینشده، بهصورت رسمی ارزیابی و برای مطالبات و تکالیف باقیمانده، برنامهای جدید و قابل سنجش تدوین شود؟
این ارزیابی نباید صرفاً یک گزارش آماری باشد؛ بلکه باید مشخص کند کدام هدف محقق شده، کدام هدف بخشی از مسیر را طی کرده و کدام هدف همچنان نیازمند اقدام جدی است.
توجه به رزمندگان نباید به نگاه ترحمآمیز یا صرفاً مناسبتی تقلیل پیدا کند.
آنچه در سند راهبردی آمده، بر کرامت، عدالت، منزلت و استیفای حقوق جامعه هدف تأکید دارد.
این ادبیات، یک پیام روشن دارد: خدماترسانی به رزمندگان، اگر در چارچوب قوانین و مقررات و با رعایت شرایط مقرر انجام شود، یک لطف اداری نیست؛ بلکه اجرای مجموعهای از سیاستها و تکالیف قانونی و مصوب کشور است.
از همین رو، رزمنده نباید برای اثبات شأن و سابقه خود، هر بار از نقطه صفر آغاز کند.
ایجاد سامانههای اطلاعاتی منسجم، شناسایی دقیق جامعه هدف، صدور اسناد هویتی و تسهیل فرآیند ارائه خدمات از جمله موضوعاتی است که در خود سند نیز مورد توجه قرار گرفته است.
برای نمونه، در جدول اقدامات سند، اعطای کارت شناسایی رزمنده بهعنوان یک سند ملی پیشبینی شده است.
سند راهبردی خدماترسانی به رزمندگان، سندی متعلق به یک دولت یا یک دوره سیاسی خاص نیست؛ حاصل یک فرآیند رسمی در ساختار جمهوری اسلامی و مصوب هیأت وزیران است و برای دستگاههای مشمول، تکالیفی را تعریف کرده است.
اکنون پس از گذشت سالها، شایسته است متولیان امر، به جای تکرار کلیات، یک گزارش شفاف و قابل ارزیابی از وضعیت اجرای سند ارائه کنند؛ گزارشی که در آن تکالیف دستگاهها، میزان تحقق، منابع مالی، موانع اجرایی و اقدامات باقیمانده مشخص باشد.
همچنین ضروری است برای بخشهایی که هنوز به نتیجه مطلوب نرسیدهاند، با استفاده از ظرفیت قوانین بودجه سنواتی، قوانین برنامهای و سایر ظرفیتهای قانونی، مسیر اجرایی مشخصی تعریف شود.
رزمندگان برای کشور در روزهای دشوار، سهم خود را ادا کردهاند؛ امروز سهم نظام اداری کشور، اجرای دقیق، عادلانه و شفاف تکالیفی است که خود برای پاسداشت آنان تصویب کرده است.
پاسداشت واقعی رزمنده، فقط یک مراسم، یک لوح تقدیر یا یک پیام مناسبتی نیست؛ پاسداشت واقعی زمانی محقق میشود که کرامت در کنار قانون، قانون در کنار اجرا و اجرا در کنار نتیجه قرار گیرد.
و شاید امروز، بیش از هر زمان دیگری، زمان آن رسیده باشد که سند راهبردی خدماترسانی به رزمندگان از «سندی که ابلاغ شده» به «برنامهای که بهطور مستمر سنجیده و اجرا میشود» تبدیل شود.
محمود داربام
از جانبازان و رزمندگان دفاع مقدس
بدون نظر! اولین نفر باشید