دختر لر مظلوم اما همیشه سربلند

*((دخترعشایر ولر نژاد پره اش((دوک نخ ریسی)) رامیچرخاند تادنیاوروزگاروزندگیش بچرخد!!!!))*

*بقلم سیدابوصالح دانشفر*
*(( دختران عشایرولرنژادالگوهاونمادهای تلاش وکوشش وهمت وغیرت))*
*دختران معصوم لرتبارعشایروایلات وطوایف مناطق لرنشین مظلومترین دختران جهانند*
*شیردخترانی که روزی روزگاری پس ازرسیدن به سن بلوغ وتوان انجام امورات زندگی درهمان اغازرسیدن به سن بلوغ کوهی ازمسئولیتهای سنگین رابه سهم خوددراداره امورزندگی درکنارپدرومادربرعهده میگرفتندو بدون اینکه خمی به ابروبیاورندویااحساس خستگی کنندوباتمام وجودوتوان عصای دست پدرومادروعضوفعال خانواده بودند*
*ان زمان نه خبری ازتکنولوژی پیشرفته وزندگی ماشینی ولاکجری امروزی بودونه خانه های کاخ مانندوچندطبقه وپنت هاوس ومبلمان وقالیهای ابریشمی گرانقیمت وفرگازهاوماشینهای لباسشویی پیشرفته وجاروبرقی واشپزخانه های مجهزبه کابینتهای مدل بالا ونشستن درماشینهای اخرین سیستم ومسافرت به سراسرنقاط کشوروپوشیدن لباسهای رنگارنگ بامدلهای مختلف و سیروسفردرهمه جاباهواپبماوقطارواتوبوس وماشینهای شاسی بلندوسرگرم شدن درفضای مجازی وموبایل و پیامهای لحظه به لحظه ویاپشستن پای تلویزیونهای بسیاربزرگ که حالت سینمای خانوادگی دارند!!!!!!!!!*
*ان زمانهازندگی یادرکپربودویادرکومه*
*بودوبادرچادرسیاه ویادرخانه های گلی وسیاه شده ازدود بخاری که اتشش هیزم ویاپهن خشک شده حیوانات بودوقالیچه های گرانقیمت*
*یا نمدی کوچک بودویابوریاوحصیرویافرشهای کوچک دستبافت قدیمی*
*بجای غذاهای خوشمزه وسفره های هزاررنگ امروزی که ازانواع غذاهای بسیارگرانقیمت تشکیل میشودغذای انموقع یاشیر برنج بودویاکله جوش تاتریدتمری ویاشله کشکی ویانون وماست وگرده ذرتی ویاگرده زیزخلی ویابلبل و روغن خش(حیوانی) ویانون کره ویانون وخاگ(تخم مرغ)((خاگینه)) ویا شله دوغی((دوا)) وماشین لباسشویی انموقع سنگهای صافی بودندکه کناررودخانه ها. یابرکه هادخترمان عشایری لباس خودرابرروی ان سنگهای صاف میگذاشتندوبادستان ظریفشان برلباسهابرروی سنگ میکوبیدندوبجای استفاده ازتایداز نوعی گیاه بنام ((اشنوم)) استفاده میکردندتالباس راتمیزکند*
*جاروبرقیشان استفاده ازچندساقه خشک شده بعشی درختچه هابودکه به ان جاروب میگفتندوهم خانه راتمیزمیکردندویاهم فضای بین خانه هاراکه دربین چندین چادرسیاه ویاکومه وکپربودومحل استراحت حیوانات ودامهادرشب بودکه به ان((قاش) میگفتندویک دخترعشایربایدکل ان قاش راباان جاروی درختی که از سبزه زارهای کناررودخانه هاهم درست میشد تماماجاروب میکردند بایدبرای تهیه سوخت جهت گرم کردن خودوپخت غذابه کوهستان میرفتندوهیزم تهیه میکردندوسپس هیزمهاراهم مثل کوهی برپشت خودمیگذاشتندوبابندمیبستندویابرسرالاغ جایگذاری میکردندوسپس مسیربسیارزیادی راباتحمل سنگینی هیزمها ازنوک قله هاوکوههاسرازیرمیشدندتابه خانه ها((مال)) برسند*
*دربامدادان صبح زود شیرهایی راکه ازچندخانه هربارجمع میکردندودراختیاریک خانه قرارمیدادند((شیروهره)) وباچوبهای کوچکی درکاسه اندازه گیری مبکردند((نکار)) شیرهارادرون فاتیل میجوشانیدندوسپس بامقداری ماست((ماله)) قاطی میکردندودرجایی درزیرچندزیلو گرم نگه میداشتندتاماست شودوسپس ماست راصبح زوددرداخل یک ظرف مخصوص که ازپوست گوسفندوبزدرست میشدبنام((چمتر)) میریختندوبرچوبی سه پایه ای((ملار)) باطناب اویزان میکردندوانقدرتکانش میداندتابه دوغ وکره تبدیل میشدتاازدوغ ان کشک وازکره اش روغن درست کنند*
*امازنان غیرتمندوشیردخترکان لرهرگزبیکارنمی نشستندوبرعکس دختران امروزی که تاساعت دوبعدازظهردرخوابندوظهرهم بدلیل تنبلی غذای اماده زندگی راساندوبچی کرده اند گندم رابه مکینه میبرندنجهت تبدیل به اردوسپس درظرفی بزرک لگن بااردخمیردرست میکردندو(تاوه) وخمچک) و(تیر) و(نون واریکن) راکه ازمیله اهنی پهن بلندی درست شده بودجهت برگرداندن نانهابرروی تاوه اماده میکردندتا نانهای گرم وخوشمزه ای رادرست کنندکه انسان ازتناول انهاهرگزسیرنمیشد*
*سپس مشک(ظرفی برای اب که ازپوست وبز ومیش درست میشد برای تهیه اب یابرسررودخانه هامیبردندویابرسرچاههای ابی میبردندتااب اشامیدنی وموردنیازراتهیه وبرپشت خودباطناب بسته ومسیرزیادی راتاخانه طی نمایندوانرابه خانه می اوردند*
*دختران عشایری لرزاده ولرنژاددرمراسم جشنهای عروسی بجای حضوردرتالارهای مجلل امروزی واستفاده ازموسیقیهای لاکچری وارگ ووسایل صوتی و تصویری امروزی بالباسی ساده دردل صحرایاباسازودهل دایره وارمیرقصیدندویااگرسازودهل نبودیک زن که بیتهای شادی بخش بلدبودوصدای قشنگی داشت بعنوان ((سرخون)) میخواندوباریتم صدایش زنهاباهمان لباس وارایش بسیارساده درحالیکه خالکی دردماغ داشتندوچارقدومیناربرسرداشتندوچندبن اشرفی برسرکلاه انان اویزان بودودلگی برتن داشتندبطورهماهنگ بادستمالهای خودمیرقصیدندومراسم عروسی رابارقص خودمزین میکردندوگاهی هم بعضی اززنهای خوش صوت اشعاری را((سرو)) میخواندند*
*((های هگلی گل هگلی))*
*((یاریاریارم پری گلم یارتیه کالم پریگل))*
*((ایهای مبارک ایهای مبارک))*
*((های باده باده باده شالا مبارک باده))*
*ویکی اززنهای خوش صوت باصدای بلنددرحالیکه یکدستش زیرچانه وبرروی گوشش بود ویک دستش دورکمرش بودبلندمبخواند:*
*((های دای مونیدم رودمونیدم شوچراغ حونمه))*
*((های شوچراغ حونمه))*
*وبقیه زنهاهم کل میزدند*
*((قسم خرده بی فلونی پاومجله نینهنم))*
*((های پاوحمله نینهم))*
*اماهنرشیرزنان ودختران عشایری هنگام کوچ بودکه زنهادرحالیکه فرزندان شیرخوارخودرادردرون تحته((نوع گهواره)) میکذاشتندومحکم میبستندوسپس تحته رابرپشت مگذاشتند وباچوب دستی که دردستشان بودهمراه باایل ازصبح زود فاصله یکصدکیلومتری راازدرون کوره راههای پرپیج وخم ازمیان دره هاو کوههاوکوه پایه ها که بسیارخطرناک وصعب العبوربودوبه دیوارمرگ میماند درسرازیری وسر بالایی حرکت میکردندواین کوره راههابه اندازه ای خطرناک بودکه اگرلحظه ای غفلت میکردی وپایت سرمیخوردویاتعادلت بهم میخوردصدههامتربدرون دره هاو پرتگاههای خطرناک سقوط میکردی