استاد روان‌شناسی دانشگاه یاسوج: خشونت در مراکز درمانی فقط فیزیکی نیست؛ آموزش مهارت‌های زندگی، حلقه مفقوده کاهش خشونت است
الگن خبر – نهمین نشست «مفاهمه» دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با موضوع «خشونت در مراکز درمانی» با حضور استادان دانشگاه و مسئولان برگزار شد. در این نشست، دکتر جهانبخش، استاد روان‌شناسی دانشگاه یاسوج، با تشریح ابعاد مختلف خشونت در محیط‌های درمانی، بر ضرورت آموزش مهارت‌های زندگی و تقویت سلامت روان کارکنان و مراجعان تأکید کرد.
وی با بیان اینکه خشونت تنها به درگیری فیزیکی محدود نمی‌شود، اظهار کرد: از نگاه روان‌شناسی سازمانی، خشونت سه شکل اصلی دارد؛ خشونت فیزیکی، خشونت کلامی و عاطفی و خشونت روانی ـ سازمانی. در حالی که خشونت فیزیکی بیشترین بازتاب رسانه‌ای را دارد، خشونت‌های کلامی و روانی فراوان‌تر و ماندگارتر هستند و آثار عمیقی بر سلامت روان کارکنان برجای می‌گذارند.
استاد روان‌شناسی دانشگاه یاسوج، ناکامی، فشارهای کاری، کمبود منابع، نبود حمایت سازمانی و انتظارات غیرواقع‌بینانه را از مهم‌ترین عوامل بروز رفتارهای پرخاشگرانه دانست و افزود: اگر افراد راهکارهای سالم برای مدیریت استرس و هیجان را نیاموزند، این فشارها می‌تواند به خشونت منجر شود.
وی با اشاره به پدیده «سکوت سازمانی» تصریح کرد: در سازمان‌هایی که کارکنان تصور می‌کنند گزارش خشونت بی‌فایده است یا برای آنان پیامد منفی دارد، میزان خشونت افزایش می‌یابد؛ بنابراین ایجاد سازوکارهای امن برای گزارش موارد خشونت، یک ضرورت مدیریتی است.
جهانبخش همچنین به «اثر تماشاگر» در روان‌شناسی اجتماعی اشاره کرد و گفت: در بسیاری از مواقع افراد حاضر در صحنه خشونت، به امید اینکه شخص دیگری وارد عمل شود، از مداخله خودداری می‌کنند؛ موضوعی که ضرورت آموزش نحوه مداخله صحیح در شرایط بحرانی را دوچندان می‌کند.
وی فرسودگی شغلی را یکی از مهم‌ترین چالش‌های کادر درمان دانست و افزود: کارکنانی که به طور مداوم در معرض فشار، استرس و خشونت قرار دارند، بیشتر دچار فرسودگی شغلی، کاهش انگیزه، افزایش خطاهای انسانی و افت بهره‌وری می‌شوند؛ از این رو سلامت روان کارکنان باید به صورت مستمر پایش شود.
استاد روان‌شناسی دانشگاه یاسوج با انتقاد از مقطعی بودن آموزش‌های مهارت‌های زندگی در برخی دستگاه‌ها گفت: یکی از مشکلات اساسی، اجرای آموزش‌های صوری و کوتاه‌مدت است. آموزش کنترل خشم، مدیریت استرس، حل تعارض و تنظیم هیجان باید به صورت مستمر، تخصصی و برای همه گروه‌های سنی و شغلی ارائه شود.
وی تأکید کرد: خشونت، ویژگی ذاتی مردم این استان نیست، بلکه بخش مهمی از آن به ضعف آموزش مهارت‌های زندگی بازمی‌گردد. اگر این آموزش‌ها از خانواده، مدرسه و محیط‌های کاری به شکل اصولی دنبال شود، بسیاری از رفتارهای پرخاشگرانه قابل پیشگیری خواهد بود.
جهانبخش در بخش دیگری از سخنان خود به خشونت همراهان بیماران پرداخت و اظهار داشت: همراه بیمار معمولاً در شرایط اضطراب، نگرانی و فشار روانی قرار دارد و اگر احساس کند صدایش شنیده نمی‌شود یا اطلاعات کافی دریافت نمی‌کند، احتمال بروز رفتارهای خشونت‌آمیز افزایش می‌یابد.
وی افزود: پس از فوت بیمار، خانواده‌ها به صورت طبیعی در جست‌وجوی یافتن علت و مقصر هستند و هرگونه اظهار نظر غیرتخصصی یا گمانه‌زنی از سوی کارکنان می‌تواند احساس خشم، بی‌اعتمادی و تنش را تشدید کند؛ از این رو اطلاع‌رسانی درباره روند درمان باید تنها از سوی پزشک معالج یا مسئول تیم درمان انجام شود.
استاد روان‌شناسی دانشگاه یاسوج در پایان پیشنهاد کرد نظام پایش خشونت و سلامت روان کارکنان در مراکز درمانی ایجاد شود تا با شناسایی زودهنگام نشانه‌های فرسودگی شغلی، احساس بی‌عدالتی و فشارهای روانی، از بروز رفتارهای خشونت‌آمیز پیشگیری شود.
الگن خبر گزارش می‌دهد، نهمین نشست «مفاهمه» دانشگاه علوم پزشکی یاسوج با هدف بررسی علمی ریشه‌های خشونت در مراکز درمانی و ارائه راهکارهای عملی برای کاهش این پدیده، با حضور استادان دانشگاه و کارشناسان حوزه سلامت برگزار شد.
بدون نظر! اولین نفر باشید